OSATEKek Donostiako Ospitaleko erresonantzia magnetiko funtzionala indartu du, azken belaunaldiko eguneratze batekin eta euskarazko paradigmekin

OSATEK, Osakidetzako erresonantzia magnetikoko zerbitzuak, duela gutxi jarri du martxan erresonantzia magnetiko funtzionaleko sistemaren (fMRI) eguneratzea Donostiako bere unitatean, NordicNeuroLab-en azken teknologiako soluzio bat gehituta. Magnetom Vida 3Tn ezarri da, eta horrek ingurunearen sendotasuna hobetzen du eta funtsezko gaitasunak zabaltzen dizkie bai profesionalei bai Donostialdea ESIko pazienteei.

Zer da fMRI? Burmuina lanean ikustea ahalbidetzen duen neuroirudi-teknika bat da; hau da, horri esker ez da ikusten bakarrik burmuinaren egitura fisikoa, zer eremu aktibatzen diren ere ikusten da: pentsatzen, sentitzen edo zerbait egiten dugun bitartean.

Nola funtzionatzen du? Printzipio sinple batean oinarritzen da: burmuinaren eremu batek lan gehiago egiten duenean, oxigeno gehiago behar du, eta horretarako odol gehiago iristen zaio. Hain zuzen ere, odol-fluxuan gertatzen diren aldaketa horiek detektatzen ditu fMRIk. Neurtzen duen seinaleari BOLD (Blood Oxygen Level Dependent) deitzen zaio: odol oxigenatuak eta desoxigenatuak modu zertxobait desberdinean jokatzen dute eremu magnetiko baten aurrean, eta aparatuak diferentzia hori jasotzen du.

Zer egiten da proba horretan? Pertsona erresonantzia-makinan sartzen da eta atazaren (paradigma) bat egiten du —hitzak irakurtzea, irudiak ikustea, hatz bat mugitzea, zerbait gogoratzea—, makinak irudiak hartzen dituen bitartean segundo batzuetatik behin. Atsedenean dauden irudiak jarduerakoekin konparatzean, zer eremu “pizten” diren ikusten da.

Zertarako balio du? fMRIk hainbat eremutan ditu aplikazioak. Ikerketan, garunak hizkuntza, emozioak edo memoria nola prozesatzen dituen ulertzen laguntzen du. Medikuntzan, baliagarria da garuneko kirurgia egin aurretik, zer eremu diren kritikoak identifikatzeko eta ez kaltetzeko. Eta psikiatrian eta neurologian, Alzheimerra, eskizofrenia edo depresioa bezalako gaixotasunak aztertzen laguntzen du.

Proiektuaren ardatz nagusietako bat hizkuntza-eskubideak bultzatzea da, euskarazko fMRIren paradigmak modu eraginkorrean integratzen baitira nordicAktiva softwarearen bertsio berrian. Horrela, euskara ohiko lan-prozesuan txertatzen da, lehentasunezko hizkuntza hori duten pazienteei arreta egokiagoa emanez eta zentroen artean prestazio homogeneoagoa finkatuz.

Eguneratzeak, gainera, ikus-entzunezkoen entretenimendu-modulu bat ere badu (nordicComfortPlayer), pazienteak miaketan duen esperientzia hobetzeko. Edozein pazienterentzat balio duen funtzionalitatea da, proba eramangarriagoa eta atseginagoa egiten baitu, eta bereziki baliagarria da pediatrian eta klaustrofobia duten pazienteetan, probarekiko tolerantzia hobetzen baitu eta arreta erosoagoa ematen baitu.

Ezarpenarekin batera, aurrez aurreko prestakuntza eman zaio taldeari: alde batetik, neurorradiologiako langileei softwarearen erabileran, interfazean eta paradigmen kudeaketan/sorkuntzan; eta, bestetik, talde teknikoari, entretenimenduko moduluaren operatiban. Konponbidea, halaber, softwarerako optimizatutako ukipen-postu kliniko batean oinarritzen da, konfigurazio integratuago eta ordenatuago batekin, eguneroko egonkortasuna errazten duena.

Jarduera horrekin, Osakidetzak, OSATEKen bidez, zerbitzua etengabe hobetzeko konpromisoa indartzen du, azken belaunaldiko teknologia txertatuz eta herritarren hizkuntza-eskubideen errespetua ere integratzen duen kalitatezko arreta bermatuz.